Checks and Balances

door Ron Gomes Casseres

"Power tends to corrupt, and absolute power corrupts absolutely” stelde Lord Acton tegen het einde van de negentiende eeuw. Dat geldt niet alleen voor machthebbers die via revoluties de macht grijpen maar ook voor anderen die via een democratisch proces aan de macht komen en blijven. Het democratisch proces zelf behoedt niet altijd tegen te veel concentratie van macht, tegen macht die corrumpeert. Dat dienen de checks and balances te doen binnen het democratisch bestel en binnen een constitutionele democratie. Het is daarom ook geen toeval dat grote machthebbers al bij het begin van hun machtsperiode de checks and balances opzij zetten of trachten uit te schakelen. Checks and balances zijn in een rechtstaat de instrumenten om democratisch gekozen regeringen ook democratisch te houden. Dat wist Montesquieu al in de achttiende eeuw, en dat was de reden van zijn trias politica waarbij afzonderlijke machten op elkaar controle uitoefenen om te vermijden dat één van die drie pilaren van de democratie te machtig zou worden.

[< Ron Gomes Casseres] Adviescolleges / Ons land kent een aantal instanties die checks and balances tot taak hebben. Dat zijn de drie Hoog Colleges van Staat en daarnaast ook een aantal andere instanties binnen de overheid die op diezelfde overheid controle dienen uit te oefenen. De Hoog Colleges van Staat zijn de Raad van Advies, de Algemene Rekenkamer en de Ombudsman. Enkele van de andere instanties zijn de SOAB, de SBTNO en het Cft. Eén oogmerk dat deze organen gemeen hebben is dat ze allen adviesorganen zijn die geen sancties kunnen opleggen op de overheid als de adviezen die voortrollen uit hun taakstelling niet worden opgevolgd en bezwaren niet worden opgeheven.
Het Cft neemt daarbij een bijzondere plaats in. Die is wèl in staat om ertoe te leiden dat sancties worden opgelegd en dat ook indirect doet, getuige de Aanwijzing van juli 2012 van de Rijksministerraad. Het Cft is natuurlijk geen oneindig leven beschoren. De huidige voorzitter van het Cft heeft terecht gezegd dat het orgaan dat in de na-Cft periode haar taken overneemt geheel onafhankelijk moet zijn. De vraag blijft of onafhankelijkheid zonder enige sanctiemogelijkheid voldoende is. Wij hebben in de afgelopen decennia overduidelijk bewezen dat onze eigen checks and balances instituten te vaak onvoldoende effectief zijn, met veel narigheid als gevolg.

Raad van Advies van Curaçao

In onze samenleving / In de drie decennia sinds 1980 hebben wij ons in torenhoge schulden weten te werken. De hoge rente lasten maakten het regeringsbeleid op sociaal-, onderwijs-, economisch- en zorggebied onmogelijk. De instanties die de regering moesten controleren, en dan in het bijzonder de Staten en de Rekenkamer van die tijd, hebben dat niet effectief kunnen doen. Datzelfde herhaalde zich toen wij als nieuw Land in twee jaar tijd meer dan 200 miljoen liquiditeit wisten te verkwisten. In de afgelopen weken hebben wij ervaren dat sociale lasten voor de zorg, de ouderdomsvoorziening en indirecte belastingen stevig moesten worden verhoogd, Daar waarschuwen de Centrale Bank en de SVB al heel veel jaren voor, maar ook die checks and balances waren niet effectief. En dan de manipulaties met en bij de overheidsbedrijven niettegenstaande het bestaan van corporate governance wetgeving en code. De negatieve adviezen van de SOAB en SBTNO hadden vaak geen ander effect dan slappe motiveringen uit te lokken van bestuurders die daarna de beoogde plannen toch doorzetten. En zo zijn er meer voorbeelden.
Helaas is er maar één conclusie mogelijk, en dat is dat checks and balances wel op meerdere plekken prachtig in onze wetgeving zijn te vinden maar dat deze in de praktijk niet of nagenoeg niet effectief zijn. Het grote verschil tussen de regelgeving en de uitvoering daarvan is eigenlijk dramatisch – en triest. Het is juist de weinige aandacht die regeringen en parlementen decennialang hebben geschonken aan adviezen van de checks and balances-instituten, die ons heeft doen belanden waar we nu mee worstelen in onze samenleving.

[< mr. Alba M.T. Martijn – Ombudsman Curaçao] Burgers en media / Het opleggen van sancties door de checks and balances-colleges als gerapporteerde tekortkomingen niet worden gecorrigeerd past staatsrechtelijk niet in onze constitutionele democratie. Immers adviescolleges moeten zich houden aan het adviseren van bestuurders en wetgevers en mogen dan ook geen bevoegdheid hebben om sancties op te leggen. De vraag is dan: “Wat dan wel”?
Ik zoek het antwoord daarvoor bij de beter geïnformeerde en meer bewuste burger, waar mogelijk gesteund door meer actieve media. De burger moet veel beter zijn eigen rechten kennen. Bewustzijn van de burger groeit niet zomaar. Bewustzijn groeit met transparantie. Transparantie van regulering en van regeringshandelen en –besluitvorming. Bewustzijn alleen is echter onvoldoende. Naast bewustzijn moet ook groeien engagement, de bereidwilligheid om daar als burger ook daadwerkelijk wat aan te doen, en dan niet alleen via de kakofonie van talkshows en call-ins de zoveelste mening te verkondigen.
De burger moet in deze kunnen rekenen op een actieve media die objectief rapporteert. De media dient echter meer te doen dan alleen maar te rapporteren, hij dient zich ook te werpen op onderzoeksjournalisme, investigative journalism. De media is dan niet alleen rapporteur maar wordt ook een actieve speler in het behoud van haar eigen vrijheid, in het vermijden van onwenselijke machtconcentraties die haar vrijheid kunnen aantasten. Het engagement van burger en media moet gericht zijn op specifieke doelen en processen, het moet ‘cause-oriented’ zijn. Partijpolitiek-gekleurde engagement verliest snel zijn geloofwaardigheid.

Lloyd Narain en Yvette Ravenau

Een uitdaging /Dat concreet activeren door burgers tegen tekortkomingen in de samenleving en een actieve media resultaat kunnen hebben, leren we van de strijd van Peter van Leeuwen en de SMOC tegen de ernstige gevolgen van de raffinaderij; van Ruben Suriel en Fundashon Akshon Sivil met hun onderzoeksverzoek naar handelingen bij enkele overheidsbedrijven; en van Lloyd Narain en Yvette Ravenau met hun jarenlange acties om onze bevolking milieubewust te maken. Dat leren wij ook van Martin Luther King en Lech Walesa; van Tahrir en Tiananmen Squares, en van de Washington Post en president Nixon.
Het moet beginnen met meer transparantie van beleid en besluitvorming die de burger raken, zowel in de publieke als in de private sector. Transparantie moet leiden tot meer bewustzijn en engagement; tot burgers die niet sidderen om dwars te liggen tegen ondeugdelijk bestuur; tot media die de democratie inhoudelijk versterken; en tot een samenleving waarin wetten niet voldoende is als die niet ook nageleefd worden. Kortom, naar een samenleving waarin checks and balances ervoor zorgen dat deze ook democratisch en vrij van blijft corruptie is en blijft.

Ontleend aan Antilliaans Dagblad, 19 juni 2013.

Deze tekst is de verkorte versie van een voordracht die de auteur op 31 mei jl. hield ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van het Instituut Ombudsman. De gehele tekst van deze voordracht wordt u toegestuurd als u een verzoek daartoe mailt aan: ron.gomescasseres@gmail.com.

In de straten van de hemel

Derde Cola Debrot-lezing, a.s. vrijdag 21 juni 2013

Antoine de Kom, forensisch psychiater, dichter en kleinzoon van Anton  de Kom, houdt a.s. vrijdag de derde Cola Debrotlezing onder de titel 'In de straten van de hemel'.

Portret van Antoine de Kom, gemaakt door Nicolaas Porter in opdracht van de Werkgroep Caraïbische Letteren

Twee citaten uit zijn tekst:

"Ik beschouw het probleem van de slavernij voor het gemak maar even als een zware zaak. Ik heb jarenlang zware zaken mogen doen zoals het heet. Ik onderzocht verdachten van ernstige misdrijven. Eigenlijk doe ik dat nog steeds, en deze zaak, die van de slavernij, een misdaad tegen de menselijkheid, is daar een voorbeeld van.

Slavernij heeft mentale gevolgen die de nazaten van slachtoffers en daders blijven beperken. Deze kunnen door culturele symboolvernieuwing en een onbaatzuchtige levenshouding worden geneutraliseerd. De trans-Atlantische Surinaamse gemeenschap kan verenigd blijven en in het land van de voormalige overheerser een voorbeeld zijn."

Klik op dit logo voor nadere informatie en het reserveren van kaarten.

In samenwerking met

Sambura-erfenis vastgelegd op schijf

Mark Langaman van SCV Sambura Woyupore. Foto:  Jason Leysner

door Audry Wajwakana 

Paramaribo - “Een culturele erfenis die bewaard moet blijven.” Dat hoopt Mark Langaman, bandleider van de Surinaams Cultureel Vereniging Sambura Woyupore te realiseren met het uitbrengen van de eerste cd getiteld ‘Ware boko wome baje rapa’.

De schijf bevat tien sambura-liederen die zo'n dertig jaar geleden gecomponeerd werden door Mark's opa, Maximilianus 'Max' Langaman,

Kennis
Opa 'Max' was, volgens Mark, eind jaren tachtig en negentig dé bekende sambura bandleider in het district Marowijne op feestjes, pur blaka en winti prey. "De liederen kreeg mijn opa als boodschappen in zijn dromen. Maar ook als hij langs het water aan de Marowijnerivier zat kon hij in gedachten verzonken een liedje componeren", zegt de kleinzoon. De sambura-leider was ook kapitein van het dorp Langamankondre in Galibi. Na zijn overlijden, acht jaar geleden, hebben noch bandleden noch familieleden zijn kennis over de sambura overgenomen. Tot vier jaar geleden, toen Mark een droom kreeg om de culturele erfenis van zijn voorouder niet verloren te laten gaan. "Overal waar ik kwam begon ik spontaan te spelen. Zelfs op het werk", lacht hij. Met zijn gedrevenheid probeerde hij jongeren te interesseren een sambura-groep te vormen. "Dat heeft veel tijd, moeite en geduld gekost", zucht hij. "Want, jongeren schamen zich voor hun eigen cultuur."

De sambura wordt bespeeld. Bigi Poika. Foto @ Michiel van Kempen

Leerproces
Negentien jonge mannen en vrouwen heeft Langaman uiteindelijk kunnen aantrekken voor de oprichting van SCV Sambura Woyupore (Echo van mijn drum) op 21 januari 2011. Met zijn dertig jaar is Langaman de jongste sambura-bandleider. Hij zegt het een eer te vinden om als jongste een pur blaka te mogen leiden. De liedjes op de cd gaan allemaal over de natuur, leefomstandigheden van inheemse gemeenschappen en de zoektocht naar vrede. Het eerste lied 'Ware boko wome baje rapa' is tevens de titel van de schijf. Dat lied betekent letterlijk: 'ik ben aan het leren'. "Daarmee willen we aangeven dat we in een leerproces zitten." Langaman geeft aan dat hij tot nu toe goede reacties heeft ontvangen over de schijf. "De ouderen herkennen de liedjes die mijn grootvader vroeger zong." Hierdoor krijgt de band uitnodigingen voor culturele optredens in binnen- en buitenland. Op 21 juli en 2 augustus vertrekt de groep naar Frans-Guyana om een grote pur blaka bij te wonen, waar veel kapiteins en dorpsbesturen aanwezig zullen zijn. De cd is voorlopig alleen bij de bandleden verkrijgbaar.

[uit de Ware Tijd, 12/06/2013] 

Vaderdag .....?

door Rudi Moeridjan

De viering hiervan is ietwat of veel minder dan die van moederdag. 1 van de redenen hiertoe is dat enkele vaders - houdt u mij dat percentage ten goede of misschien zelfs meer dan dat - het niet zo nauw nemen met hun vaderschap.

Maar in switie Sranan hebben zich dit jaar 2 opmerkelijke zaken voorgedaan waaruit blijkt dat meer vrouwen, moeders toch wel denken aan de vaders en dat jongeren m.n. jongens deze erkentelijkheid een extra glans hebben gegeven. Enerzijds om de goede onder hen te laten merken dat ze hun daden waarderen en anderzijds om de vaders die zich niet goed kwijten van hun vaderstaken deze een steun/een overdenking te geven, deze ter hand te nemen.

Foto @ Michiel van Kempen

1. Het Nationaal Bureau Genderbeleid heeft een mooie aanzet hiertoe gegeven met een kaart die mannelijke personeelsleden van het ministerie van Binnenlandse Zaken Suriname kregen. Het verschil was dat de moeders enkele weken geleden zoiets niet hebben gehad. Na enkele comments geef ik later de inhoud van deze kaart prijs.

2. Stichting Rumas een stichting o.l.v. mevrouw Hart die zich bezighoudt met jongens waarvan velen geen vader om zich heen hebben, heeft in hartje Paramaribo aan mannen door deze jongens een presentje laten geven. De gezichten van deze vaders waren, "hé, ik word toch bedacht voor m'n goed vaderschap", anderen weer," ik ben het niet waard maar laat mij vanaf nu een goede start maken", gezichtsuitdrukkingen e.d. van die strekking. Maar het mooie wat ook tentoon werd gespreid is dat vele van deze jongens die de kadootjes letterlijk aan de man/vader brachten het gevoel kregen "ik ga wel vader voor mijn kinderen worden/zijn". Het schaamtegevoel van de vaders die o.a hun gezin verwaarloosden, hebben deze jongens maar ook de mannen die zich wel een goede vader tonen, emotioneel positief geraakt ondanks het gemis een vader bij hen te hebben. De geschenkjes werden met een grote mate van voldoening door deze jongens aan deze mannen in de stad verdeeld.

Yvonof and sister. Foto @ Nicolaas Porter

Nationaal Bureau Genderbeleid en Stichting Rumas namens alle vaders bedankt voor deze eye-opener, vaders meer te waarderen dan doorgaans het geval is. Alle vaders die deze 2 momenten hebben meegemaakt maar ook deze jongens en zij die het onderhavige lezen, zal het iets doen. Vaders, laat dit iets de komende tijden positief zijn, laat onze omgeving het merken, zodat wij het volgend jaar meer echte vaders om ons heen hebben!

Zomercarnaval Rotterdam 2013

Een foto-impressie van de Nikon Club Nederland

Slavernijmonument in Rotterdam

Na Amsterdam heeft nu ook Rotterdam een slavernijmonument. Het staat op de plek aan de haven in het westelijke deel van de stad waar schepen vertrokken naar Afrika om via ruilhandel slaven te krijgen. Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken was vanmiddag bij de onthulling aanwezig.

Het is dit jaar 150 jaar geleden dat Nederland de slavernij afschafte. Rotterdam heeft ook een herdenkingsplaats gekregen omdat in de stad meer dan 80.000 nazaten wonen van slaven, de meesten uit Suriname en de Nederlandse Antillen.

Staal

De kunstenaar Alex da Silva heeft het monument ontworpen. Het is opgetrokken uit allerlei soorten staal en lijkt op een schip met vormen van een muzieksleutel en dansende figuren. Volgens Da Silva wordt daarmee de overgang getoond van het ene naar het andere tijdperk.

Sinds 2002 staat het Nationaal Monument Slavernijverleden in het Oosterpark in Amsterdam.

[van NOS.nl, zondag 16 jun 2013]

Tropenmuseum: Nog 13.000 handtekeningen nodig

Drie Surinaamse kunstenaars, schrijver Vinije Haabo (l), Edje Doekoe (m) en Remy Jungerman (r) aanwezig tijdens de tentoonstelling ‘Kunst van overleven’ in november2010 in het Tropenmuseum in Amsterdam. Edje Doekoe van Pikin Slee zit op een van zijn kunstbanken.

door Stuart Rahan

Amsterdam - Het Tropenmuseum, onderdeel van het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), wordt met sluiting bedreigd. De Nederlandse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Ben Knapen heeft een bezuiniging van twintig miljoen euro afgekondigd op het KIT en bedreigt daarmee direct het voortbestaan van het Tropenmuseum in Amsterdam.

Om sluiting te voorkomen is een actie gestart om minimaal veertigduizend handtekeningen naar de Tweede Kamer op te sturen.
De Kamer zal het kabinet Rutte moeten dwingen de aangekondigde bezuinigen terug te draaien. Ook is de nieuwe koningin Maxima, in haar persoon van beschermvrouw van het KIT, benaderd om haar invloed aan te wenden. Zij was toen als prinses, naast koningin Beatrix, ook officieel aanwezig toen het KIT drie jaar geleden haar honderdjarig bestaande vierde.

Maxima

Koloniale erfstukken
Sinds Mark Rutte van de VVD premier werd in 2010, hebben zijn achtereenvolgende kabinetten culturele instituten systematisch wegbezuinigd. Ook de korting van twintig miljoen euro op het KIT wordt door cultuurpersoonlijkheden als zodanig bestempeld. Het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) moest er vorig jaar ook aan geloven. Dit kennisinstituut is geminimaliseerd. In een petitie wijzen de ondertekenaars op de anti-culturele houding van het kabinet Rutte. Hem wordt xenofobie aangaande de verdraagzaamheid naar andere culturen toe, verweten. De zorgplicht ten aanzien van het museaal bewaard Nederlands werelderfgoed wordt ernstig verwaarloosd en ook de samenwerking op internationaal niveau lijdt onder zijn streng bezuinigingsbeleid. Het KIT is een Nederlands multidisciplinair kennisinstituut voor internationale, economische en interculturele samenwerking, met ontwikkeling van praktisch toepasbare kennis voorop. Met de twintig miljoen bezuiniging gaat niet alleen een museum met historische kunstwerken en koloniale erfstukken van onschatbare waarde verloren maar vindt ook kilometerslange documentatiemateriaal, boeken en muziek hun weg naar particuliere verzamelaars. Museale stukken uit onder meer de kolonie Suriname behoren ook tot het wereldrijke bezit. Niemand weet waar het verzamelde historisch materiaal uiteindelijk terecht zal komen.

De centrale hal van het Tropenmuseum. Foto Youropi

Verkeerde keuzes
De ondertekenaars van de petitie verzoeken het kabinet Rutte om het Tropenmuseum een structurele financiering toe te kennen, zodat de kennis en collectie van dit museum ook voor toekomstige generaties behouden blijven en doen hiermee een dringend beroep op het Nederlandse parlement deze regering hierop terecht te wijzen. Het lijkt op cultuurbarbarisme in de fanatieke pogingen van Rutte om aan de Europese begrotingsnomen te voldoen. Er worden verkeerde keuzes gemaakt en sinds de Nederlandse centrale bank (DNB) afgelopen weekend bekendmaakte dat volgend jaar nog eens acht miljard bezuinigd moet worden, vrezen vele cultuurliefhebbers een verdere verslechtering van de cultuurbeleving. Morgen kan iedereen die het Tropenmuseum een warm hart toedraagt middels een handtekening zijn steun betuigen door hier te klikken. Intussen zijn al 27.000 handtekeningen verzameld.

[uit de Ware Tijd, 14/06/2013]

De Zeven Spirituele Wetten (2)

May Peters

door May Peters

Grenzeloos

Gisteren werd ik gebeld, terwijl ik op het strand aan het mediteren was. ‘Profesora, is het goed als ik u vandaag om zes of zeven uur bel voor het radioprogramma?’ En omdat ik van mijn vader ook geleerd heb om niets uit te stellen, zei ik mijn medewerking toe. ‘Prima.’ De radiomaker van ‘Sin Fronteras’, zonder grenzen, echt een titel voor mij, wist te vertellen dat Holland is afgeleid van Houtland.... en dat de belangrijkste steden Den Haag, Rotterdam, Oetresjt, Eindhoven en Máástrisjt waren. De eerste die het nu eens niet over ‘Ansterdan’ had, waar ze vanaf de Achterzijds Voorburgwal de koffieshop in- en uitrollen… Hij is dan ook geen salsamuzikant, maar zou zo een model kunnen zijn: een Adonis die yogaleraar is…. Ik bedoel, hoe mooi kan een mens zijn! Een schoonheid, onze Raúl Morris.

Mark Jong Pin. Foto @ Jacco Breedveld

En de opnametechnicus Kiko Hurtado is zo 'in the present moment', zo perfect en precies, zo’n Wizzard of Oz, dat ik me regelmatig in mijn arm moet knijpen of het allemaal echt is, wat ik meemaak. Ik ben omringd met zulke mooie mensen. Maar met andere tempi dan van mij! Een tropische storm, noemden ze me hier al. In een studio wordt gefocust, bewegingsloos en in stilte. Zat ik donderdag vier uur lang in de Hairstudio van Annie, die de dag van haar leven had. Want ze mocht dan eindelijk mijn haar verven zoals zij het wilde. ‘Verander maar even van kleding,’ wijzend naar mijn shirtje en het toilet. ‘Eh, de photoshooting is zaterdag pas! Ik heb geen andere kleding bij me.’

Kapper

‘Nee, je kunt dat bloesje uitdoen en die duster aantrekken.’ Elke dag doe ik dingen die ik nog nooit gedaan heb. Ik kom niet meer bij van het lachen! In Annie’s stoel mag ik niet bewegen!

‘Wie heeft die stoel verplaatst?’ vraagt ze kort als de telefoon van de kapsalon gaat. Ik neem op omdat zij haar handen vol heeft met kwasten en verf. ‘De advocate aan de lijn.’ ‘Zeg maar dat ze kan komen.’
‘Neem maar een koude witte wijn mee, als aperitief,’ zeg ik tegen de voor mij volstrekt onbekende beller, want inmiddels zit de vijf in de klok. Annie in een deuk. Die drinkt namelijk geen druppel met haar atletenlijf. Er komt een andere vrouw binnen. ‘Ik moet morgen om acht uur in Ponce zijn en kijk mijn haar.’ ‘Ik vind je haar prachtig,’ zeg ik als Hollandse tegen de latina bij wie een grijze lok uit haar zwarte haar steekt. ‘Aaaay, no, chica.’ ‘Ja, ik weet het. Jullie latinas zijn zulke verschrikkelijke ijdeltuiten!’ ‘Ja, dat klopt,’ en ze vliegt meteen in een pose. Ik kom niet meer bij. Ze zet haar bril op en vraagt: ‘Welke kleur ga je gebruiken, Annie? Dezelfde?’ Haar kleindochter van vijf bladert door wat tijdschriften met alleen maar modellen. Ja, dat wordt natuurlijk net zo eentje. Telefoon. Nu moet Veronica opnemen. Een gekkenhuis. En dat zou zo nog vier uur zo doorgaan. Op het laatst kan Annie niet meer gaan hardlopen met haar dochter, wat ze dagelijks doet.

San Juan, Puerto Rico

Tropische regens

Daar zal je haar hebben, de advocate. Ik ben meestal verbaasd over de upper class in Puerto Rico. Bleke poeder. ‘Nu ben ik nog de plantainutres vergeten! Waar kan ik die halen?’ Tien minuten later komt ze terug met vier  zakjes bananenchips en flesjes water. Ik verrek van de dorst! ‘Had ik ook niet gezegd dat jij highlights zou krijgen?’ zegt Annie. ‘Ik bén de highlight!...’ Ze schieten in de lach. ‘Wat jij wilt, mi amor,’ zeg ik. En vervolgens zit ik nog een uur in de kappersstoel en geef keurig gevouwen aluminium velletjes aan Annie. Blij dat ik even iets nuttigs kan doen!

Zondag: het regent op zijn tropisch. Dat wil zeggen, het komt met bakken naar beneden. En een paar uur later breekt de zon weer knallend door. Je ziet de stoom uit het asfalt opstijgen. Snel de fiets op. Ik heb al de hele week in de studio gezeten! Mijn energie moet even in banen geleid worden. Alle ‘muertos’, drempels op de Isla Verde Avenue, heb ik goed overleefd. Het gevaar zit niet in de veertig centimeter hoogte van zo’n drempel, maar in de auto’s die abrupt afremmen, zodat elke Puerto Ricaanse fietser er zo tegenaan zou kunnen vliegen. Edoch niet deze Hollandse… Voorbij Mariott Court Yard Hotel. Daar moet ik vooral op zondag goed uitkijken, voor in- en uitrijdende auto’s en taxi’s, omdat daar nog 'Hi Tea' salsa dansen gehouden wordt voor alle Puerto Ricanen. Het gaat goed.

Foto Jessica Boston

Dan het met kuilen en kiezels bezaaide zandpad op, parallel aan de snelweg langs het vliegveld, op naar Piñones. Voorbij het Strand van Carolina. Drie politiemannen met kogelvrij vest roepen nog ‘pas op’ als ik in vliegende vaart voorbij race, en natuurlijk een auto pats boem wil afslaan voor het strand. Wie moet hier oppassen? Het is dat veel Puerto Ricanen, en dan diegenen die geen voorrang verlenen, meestal een kapotte airco hebben. En zodoende de ramen van de auto open hebben staan. Dus mijn verbale aankondiging heeft mij al vaak behoed, ook nu: ‘¡Weeeeeeeepaaaa!’ 

[wordt vervolgd]

Expositie Instituto Buena Bista

Foto @ Bea Moedt

Het Instituto Buena Bista (IBB) houdt aanstaande dinsdag 18 juni een expositie als afsluiting van het schooljaar 2012/2013. Workshopresultaten zullen tentoongesteld worden, onze huidige AIR zal exposeren, er zal ook een buitengewone lezing gegeven worden en een bijzondere aankondiging voor de toekomst worden gedaan.

Film Festival

Tijdens de expo gaan wij alle ingezonden films van onze studenten voor de 2013, maar ook van de 2012, Curaçao International Film Festival Rotterdam tentoonstellen. Zie films waarbij o.a. documentaire winnaar van CIFFR 2012 Vincent Lauffer met “Petroli” en ook andere bijzondere deelnames van dit jaar. 

‘Artshower’ door André Klein

André Klein, coördinator en docent bij de Gerrit Rietveld Academie in Nederland, zal op deze avond een uitgebreide ‘artshower’ geven. In korte tijd zal meneer Klein zoveel mogelijk aspecten, werkwijzen, visies, culturele verschillen, etc. op het gebied van de beeldende kunst belichten. Het is een soort douche aan beelden in hoog tempo, waarbij het voornamelijk gaat over goed kijken en analyseren van beelden. De Artshower beoogt dus iets te laten zien van de enorme rijkdom en variatie aan kunstopvattingen en de mogelijke inspiratie die hieruit gehaald kan worden. Het bezoek van Andre Klein staat in het teken van uitwisseling tussen Ateliers’89 op Aruba en IBB Curaçao.

Machteld Solinger

Artist in Residence (AIR) Machteld Solinger

AIR Machteld Solinger (1986, Nederland) resideert tot en met augustus 2013 op het IBB. Machteld is een beeldend kunstenaar die heeft gestudeerd aan de AKV/St Joost academie in Breda is. In het kader van haar verblijf heeft zij ook een workshop gegeven aan onze studenten. Tijdens de expositie zal het mogelijk zijn om kennis te maken met Machteld, haar vragen te stellen en ook om haar experimenten en tot nu toe gemaakte werken te bezichtigen. Ze houdt een blog bij over haar verblijf aan het IBB en Curacao: www.machteldsolinger.wordpress.com 

Donderdag 27 juni, 19.30 uur zal Solinger een lezing geven bij de galerie Alma Blou, in het kader van de samenwerking IBB met de lokale galerieën.

Workshopresultaten

De uiteindelijke schilderijen en ook de experimenten van de workshop van onze huidige AIR zullen geëxposeerd worden. De studenten hebben twee weken lang samen met Machteld gewerkt, geanalyseerd en voornamelijk heel veel geëxperimenteerd met abstract schilderen en het abstraheren van ideeën en waarnemingen. Werken op doek, papier en ook op hout zullen allemaal te zien zijn.

David Bade

Ellen Spijkstra heeft een ‘Hokjesgeesten’-blokseminar verzorgd, waarbij studenten van het IBB samen met de cliënten van de afdeling Florisol van Klinika Capriles een keramiek-totempaal hebben gemaakt. Voor de meesten van de deelnemers was het de eerste kennismaking met het materiaal klei geweest. De onthulling van het beeld “Flor-i-sol totem” zal eveneens plaatsvinden.

Elk schooljaar geeft onze audiovisueel begeleider Omar Kuwas een blokseminar in Pinhole Fotografie, maar dit jaar hebben de studenten een extra workshop gevolgd via Skype verzorgd door de Amerikaanse fotograaf, kunst historicus en stichter van de F295 organisatie, Tom Persinger. Hierna hebben de studenten een vrij ingewikkelde opdracht gekregen waarbij zij een kort verhaal moesten bedenken, in samenwerking met cliënten van Klinika Capriles, en aan de hand van zelf gemaakte en ontwikkelde pinhole foto’s waaruit een korte stop-motion video moest ontstaan. 

David Bade heeft de laatste workshop van dit schooljaar verzorgd. De studenten hebben samen met cliënten van de verschillende afdelingen gewerkt, gesproken en gedanst om tot geabstraheerde deels ruimtelijke portretten te komen van de cliënten, die in een groepsinstallatie in de tuin van IBB te zien zullen zijn. 

Wij hopen op uw aanwezigheid te kunnen rekenen op deze visueel indrukwekkende en opwindende avond. 

Datum: dinsdag 18 juni 2013

Tijd: vanaf 19.00 uur

Plaats: Mohikanenweg 8 (Op het terrein van Klinika Capriles, Orkidia Paviljoen)

Voor meer informatie over het IBB of als u vragen hebt over de expositie kunt u contact opnemen met PR, Crystal Boomgaart, op +5999 7363605 of crystal@institutobuenabista.com. 

De Zeven Spirituele Wetten (1)

May Peters werkt in Puerto Rico aan haar debuut- cd. Daar komt meer bij kijken dan louter muzikaliteit en vakmanschap. Ook de geest dient in topvorm te zijn. En de deur naar je ziel moet wijd open staan.

door May Peters

Shamaan Don Miguel Ruíz verkondigt het al jaren, vrij naar een Tolteekse wijsheid: 'Wees onberispelijk met je woorden.' Want woorden sturen je gedachten. En je gedachten sturen je daden. Maar de reikwijdte van die uitspraak besef ik pas nu ik als solist mijn cd aan het maken ben. In juli 2012 besloot ik om louter schoonheid te laten horen. Daarvoor moeten je lichaam, ziel en geest schoon zijn. Schoonheid, schoonmaak…

Ik heb hulp van mijn Goede Fee uit Nederland, Deepak Chopra en zijn Zeven Spirituele Wetten, meditaties, Kenny Werner's Effortless Mastery en de Manifest Anything Now Radio. Ideale titels als je bezig bent  een droom te realiseren en bijna alle activiteiten die je daarvoor moet ondernemen nieuw voor je zijn! Het is de essentie van elke artiest, en misschien wel van elk mens, en het was het motto van Pablo Picasso: ‘Elke dag doe ik dingen die ik nog nooit gedaan heb, in de hoop dat ik ze op een dag beheers.'

May Peters' Limburgse jeugd

Creativiteit

In die onzekerheid ligt de bron van creativiteit. En het helpt als je op zo’n paradijselijk eiland als Puerto Rico woont, waar het lijkt of iedereen de Wet van de Minste Weerstand beheerst. Behalve een Limburgse boerendochter die vanaf haar zevende productief is in het arbeidsproces. Op die leeftijd zette mijn vader me op een tractor. Daarom haalde ik op mijn achttiende vijf rijbewijzen. Je ziet het nut van de gebeurtenissen pas naderhand in.

In de Cariben heb ik geleerd mijn controle en planningdrift te laten vieren. Ik doe dat liever niet, maar je weet hier nu eenmaal nooit wat het volgende uur staat te gebeuren. Voor alles is een tijd, zoals mijn oud-collega aan het Conservatorio, trompetlegende Luis Perico Ortiz, het zegt. Ze kennen hier immers geen seizoenen...

[wordt vervolgd]

[uit Caribe Magazine, 10 mei 2013]

Oude waterbron opengesteld voor spiritueel welzijn

Paramaribo - “Water is leven en energie. De bron moet niet dicht blijven!” Vurige woorden van Jerrel Vijber die de spirituele boodschap heeft gehad dat de waterbronnen van Groot Paramaribo open moeten. “Ik ben een volksmens en heb me altijd beziggehouden met de noden van mensen. Dat is niet mijn keus. Ik word geestelijk gestuurd en begeleid. Dat is al zo vanaf mijn jonge jaren. Daarom ken ik de historie van dit gebied als geen ander. Het is kennis van bifo bifo bifo,” spreekt Vijber van wie de stemkleur dieper en het Sranan accent heel anders is dan normaal.

De laatste hand wordt gelegd aan het open hekwerk dat rondom de waterbron is aangebracht. De put wordt vandaag opgeleverd en overgedragen aan de gemeenschap. 

Antwoorden

Hij lijkt diep in gedachten verzonken wanneer hij de aanleiding vertelt voor het open stellen van deze waterbron. "Verschillende Afro- organisaties hadden een bijeenkomst hier in de V-Tunnel. Ze probeerden een culturele hervorming te realiseren. Ik zag dat de mensen elkaar niet konden vinden. Ik zag ook dat er veel nood was onder de mensen. Als lid van Fiti Fu Wini zag ik bij de eerste vergaderingen bijna tien jaar geleden, steeds weer dat mensen met zichzelf en met problemen zaten. Ik heb de vraag naar een oplossing aan mijn binnenste voorgelegd. Ik zocht naar antwoorden. "
Spirituele bewakers

Uiteindelijk kreeg Vijber de antwoorden uit een onverwachte hoek. "De vier spirituele bewakers van dit gebied (lees omgeving Waterkant) brachten mij de boodschap. Zij zeiden aan mij dat het goede van dit land opgesloten zit in de waterbronnen. Water is van groot belang voor de mens, waarom zijn die putten toentertijd dichtgedaan? Ze moeten open", benadrukt de boodschapper die op dat moment niet meer alleen is.
"Ik heb de boodschap aan de voorzitter van Fiti Fu Wini gegeven en samen zijn wij op onderzoek uitgegaan. Daarbij is gebleken dat deze bron niet alleen voor water zorgde voor het hele gebied rondom de Waterkant, maar dat mensen van heinde en verre kwamen om er water te halen. Er zijn meer bronnen, maar die hebben we nog niet gevonden. Deze is alvast van groot belang", overtuigt Vijber die met steeds meer passie en nadrukkelijke gebaren praat.
Ook historicus Mildred Caprino is ervan overtuigd dat de bron een cultuur/historisch monument is. "De bron staat op een ontmoetingsplek waar mensen samen kwamen tijdens en na de slavernij. Ze kwamen nieuws uitwisselen en hun noden bespreken. Het is een gedenkteken waard en zeker als we nagaan dat de put altijd water heeft."

Raar
Vijber maakte iets bijzonders mee toen de put de eerste keer werd opengedaan."Mensen van de Brandweer, Openbare werken en vertegenwoordigers van culturele organisaties waren aanwezig toen het deksel verwijderd zou worden. Het is raar, maar geen van de mannen met grote hamers en bijlen konden de deksel er vanaf krijgen. De voorzitter van Fiti Fu Wini Claudetta Toney, kwam naar mij en vroeg aan mij te kijken wat ik kon doen. Ik ging naar het deksel toe, zei dat wat in me opkwam op dat moment, gaf er vier kleine slagen aan en de put ging open." Vandaag om elf uur wordt de put met open hekwerk opgeleverd aan de Oude Hofstraat.

[uit de Ware Tijd, 15/06/2013]

Cándani schildert nu onder de naam Saya D.L. Amores

Jarenlang was het stil rond dichter en proza-auteur Cándani. Nu treedt zij naar buiten met schilderijen, die te zien zijn op haar nieuwe website www.saya-amores.com.

Saya D.L Amores in de fluistering van de tijd ben ik een krekel in het struikgewas een ogenblik draag ik haar een ogenblik draagt zij mij Uit: het spel van huisje huisje Een dichtbundel van Saya D.L. Amores

Giclèe, kunstreproductie van de schilderijen, op canvas en of op papier is bestelbaar. De prijs ervan is afhankelijk van formaat en materiaal. (De kunstschilder kan op aanvraag op de giclèe de kwast erdoorheen halen, om er een origineel tint aan te geven). Op haar nieuwe website stelt zij zich zo voor: Saya D.L. Amores/Cándani Saya D.L. Amores is literair auteur en kunstschilder. Saya D.L Amores is literair auteur. Zij debuteerde in 1990 met een dichtbundel in het Sarnàmi en het Nederlands: Ghunghru tut gail/De rinkelband is gebroken (1990). De bundel werd uitgebracht door De Volksboekwinkel (Paramaribo) en het NBLC (Den Haag) en de auteur kwam voor de presentatie naar Nederland. Saya D.L Amores debuutbundel en haar eveneens tweetalige bundel Ghar ghar ke khel/Het spel van huisje huisje (2002) en de Nederlandstalige bundels Vanwaar je dacht te vertrekken sta je geplant (1993), Zal ik terugkeren als je bruid (1999) en Een zoetwaterlied (2000) beschrijven in fraaie, uiterst sombere beelden de melancholie over de voorbijgegane jeugd, voornamelijk tegen het decor van een eenvoudig hindoestaans plattelandsbestaan. Zij schreef ook twee romans, Oude onbekenden (2001) en Huis van as (2002) waarin de zoektocht naar het verleden en het antwoord op de vraag wie-ben-ik geplaatst wordt binnen de historische context van de hindoestaanse migratie en remigratie naar Nederland. In de dichtbundel Geef mij het land dat in jou woont (2004) zet Saya D.L. Amores de geschiedenis van Suriname in lyriek om. Deze boeken zijn onder een schrijversnaam gepubliceerd. In Ik Ben vertelt de auteur over waarom ze afscheid genomen heeft van haar schrijversnaam en ook vertelt ze over haar officiële naamswijzing. In vooruitzicht zijn twee romans: De Natuurgenezer en De Zoektocht. De Natuurgenezer is een vervolgboek op Huis van As. De Zoektocht is een vervolgboek op Oude onbekenden. Oude onbekenden en De Zoektocht, is het eigen levensverhaal van de auteur waarin zij vertelt hoe het is om een verworpen kind te zijn. De eerste vrouw die in haar vrouwenlijn verworpen werd, was negen generaties terug, sindsdien werd er iedere generatie een vrouw verworpen, vanwege een banvloek. De auteur heeft een einde gemaakt aan deze banvloek met behulp van een vloekendokter. Met familieopstellingen en Sjamanisme bracht zij genezing bij de overleden voormoeders. (De levenden moeten het zelf doen.)

Naschrift - De schilderes schrijft ons het volgende:

" 'Candani schildert...'  Dat is dus een verkeerde invalshoek'.

Ik ben geen Candani.

Ik ben officieel Saya D.L. Amores.

Dus: 'Saya D.L. Amores publiceerde vroeger onder de naar Candani....''

Zo is mijn introductie tegenwoordig."